Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

cümbüş

cücük

Farsça cūcak جوجك z "yavru, civciv" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük sözcüğünün küçültme halidir.

cüda

Farsça cudā جدا z "ayrı, uzak" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça yutāg "ayrı" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen yuta- sözcüğü ile eş kökenlidir.

cühela

Arapça chl kökünden gelen cuhalāˀ جهلاء z "cahiller" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cahūl جاهل z "pek cahil, bilmez" sözcüğünün fuˁalā vezninde çoğuludur.

cülus

Arapça cls kökünden gelen culūs جلوس z "oturma, özellikle tahta oturma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça calasa جلس z "oturdu" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.

cümbür cemaat

Türkiye Türkçesi cumhūr cemāˁat sözcüğünden evrilmiştir.

cümbüş
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"devinme" [ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
şol bir ünden kamusı cünbişdedür [bir seslenişle hepsi harekete geçer] [ Meninski, Thesaurus, 1680]
düşmen-i bed gümānın hareket ü cünbişi zuhūr iderse "... eğlenme" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
cünbiş: Deprenme, hareket etme, salınma. Halen zevk sürme, eğlenme, zevk u safa etme. "... tambura benzer bir saz" [ Cumhuriyet - gazete, 1930]
Londra Birahanesi Aile Saz Heyeti: Viyolonsel- Cümbüş- Tambur (...)

Köken

Farsça cunbiş جنبش z "devinme, kıpırdama" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen cumbişn sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Farsça cunbīdan جنبيدن z "kıpırdamak, hareket etmek" fiilinden +iş ekiyle türetilmiştir.

Benzer sözcükler

cümbüşçü


16.04.2015
cümle

Arapça cml kökünden gelen cumla(t) جملة z "1. bütünlük, tamlık (isim), 2. bütün, tüm (sıfat), 3. gramerde önerme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça camula جَمُلَ z "tam ve eksiksiz idi" fiili ile eş kökenlidir.

cündi

Arapça cundī "ordu mensubu, asker, savaşçı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cund "ordu" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Farsça ve Orta Farsça gund "1. topluluk, güruh, 2. ordu" sözcüğünden alıntıdır.

cünha

Arapça cunḥa(t) veya cinḥa(t) جُِنْحَة z "küçük suç, kabahat" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aynı anlama gelen cunāḥ جناح z sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Farsça gunāh "suç" sözcüğünden alıntıdır.

cünüp

Arapça cnb kökünden gelen cunub جنب z "yaban, yabancı, murdar, abdestsiz" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça canaba جنب z "yüzünü (yana veya öteye) çevirdi" fiilinin fuˁul vezninde sıfatıdır.

cüret

Arapça crA kökünden gelen curˀa(t) جُرءة z "cesaret" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça caruˀa جَرُؤَ z "cesaret etti, risk aldı" fiilinin fuˁla(t) vezninde masdarıdır.