Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

ateş

ataşe

Fr attaché [pp.] bir elçiliğe bağlı olarak çalışan diplomat Fr attacher iliştirmek

atavizm

Fr atavisme atalardan aktarılan karakter ve bünye özelliği Lat atavus babanın dedesi, ata, ced +ism° Lat avus büyük baba

atebe

Ar ˁataba(t) عتبة‎‎‎ z [#ˁtb faˁala(t) ] eşik, kapı, (mec.) makam

ateizm

Fr athéisme tanrı tanımazlık Fr athée tanrı tanımaz +ism° EYun átheos άθεος za.a. EYun a(n)+ théos θέος ztanrı

aterina

Yun atherína αθερίνα zgümüş balığı, atherina hepsetus << EYun atherínē αθερίνη za.a. EYun *átheros άθερος zdeğersiz, süfli (Kaynak: Frisk sf. 1:27)

ateş

[ anon., Oğuzname, <1300]
ağızı ataş kızıl irdi, közleri al saçları kaşları kara irdiler [ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
āb ü āteş, bād ü χāk [su ve ateş, hava ve toprak] [ Meninski, Thesaurus, 1680]
āteşlenmek, āteşlü [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
ateş böceği, ateş etmek, ateş püskürmek, ateş pahası

Fa ātaş آتش zateş << OFa ātarş/ātaş a.a. Ave ātarş gen. āthrō a.a. Ave ātar- yakmak, tutuşturmak << HAvr *āter- a.a.

Not: Aynı HAvr kökten Lat ater, Arn vatra "ocak". • Avestani ātarş biçim Zerdüşt dinindeki özel anlamından ötürü Farsçada aynen benimsenmiştir. Sözcüğün asıl Farsça biçimi ādar ve āzar (a.a.) olup nişādur "ölümsüz ateş", āzargūn "ateş rengi", āzarbāycān “ateş tapınağı ülkesi” vb. sözcüklerde karşımıza çıkar.

Benzer sözcükler: ateş böceği, ateşçi, ateşgede, ateşkes, ateşlemek, ateşlenmek, ateşli, ateşperest

Bu maddeye gönderenler: ateşin, atrium, nişadır, zirkon


14.09.2017
ateşin

Fa ātaşīn آتشين zateşli Fa ātaş ateş +īn

atıf

Ar ˁaṭf عطف z [#ˁṭf faˁl msd.] 1. (bir yöne) eğilme, meyletme, yöneltme, tevcih etme, 2. gramerde bağlaç veya tamlama Ar ˁaṭafa عطف zeğdi, büktü, yöneltti

atıfet

Ar ˁāṭifa(t) عاطفة z [#ˁṭf fāˁila(t) fa. fem.] eğim, eğilim, ilgi ve kayırma Ar ˁaṭafa عطف zeğildi, yöneldi, meyletti

atıl

Ar ˁāṭil عاطل z [#ˁṭl fāˁil fa.] boş, işsiz, hareketsiz

atılgan

TTü atıl- +(g)An