Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

aptal

apron

İngilizce apron "1. önlük, 2. havaalanında hangar ve terminal binaları etrafındaki düzeltilmiş alan" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca naperon "önlük [eski]" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Fransızca nape "masa örtüsü" sözcüğünden türetilmiştir. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen mappa sözcüğünden evrilmiştir.

apse

Fransızca abscès "(tıpta) doku kalkması, kabarma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen abscessus sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince abscedere "kabarmak, kalkmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince cedere, cess- "gitmek" fiilinden ab+ önekiyle türetilmiştir.

apsent

Fransızca absinthe "pelin otu (artemisia), bu bitkiyle tatlandırılmış alkollü içki" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen absinthium sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen ápsinthos veya apsínthion ἀψίνθιον z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Farsça ispand "törenlerde adak olarak yakılan bir bitki, üzerlik otu, peganum harmala" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde spənta- "adak, tanrılara adanan şey, kutsal" sözcüğünden alıntıdır.

apsid

Fransızca apside "kilisede mihrap yeri, kavisli girinti" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen apsis, d- sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰapsís, d- ἁψίσ z "kemer, kavis" sözcüğünden alıntıdır.

apsis

Fransızca abscisse "matematikte bir yayı kesen doğru" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince linea abscissa "kesik çizgi" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Latince abscidere, absciss- "kesmek, kesip ayırmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı dişilidir. Latince fiil Latince caedere, caes- "kesmek, kırmak" fiilinden ab+ önekiyle türetilmiştir.

aptal
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco, 1533]
abdál: pazo ... stolto [deli, geri zekâlı] (...) abdallúch [abdalluk]: stoltitia

Köken

Türkiye Türkçesi abdal "dilenci derviş" sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için abdal maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

aptaliko, aptallaşmak


06.08.2015
apukurya

Yeni Yunanca apokría αποκριά z "karnaval, Paskalya orucundan önceki eğlence günü" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca ve Eski Yunanca kréas κρέας z "et" sözcüğünden apo+ önekiyle türetilmiştir.

ar-ge

Türkiye Türkçesi araştırma-geliştirme sözcüğünden türetilmiştir.

ar1

Arapça ˁwr kökünden gelen ˁār عار z "utanılacak şey, ayıp, kusur" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁāra عار z "eksildi, köreldi, kusurlu veya sakat idi" fiilinden türetilmiştir.

ar2

Fransızca are "yüzey ölçü birimi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1795 Fransa Meclisi.) Fransızca sözcük Latince area "alan, arsa, boş arazi" sözcüğünden türetilmiştir.

ara

Eski Türkçe ara "ayırarak [zarf], ayıran [ad]" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *adra sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Eski Türkçe adır- "ayırmak" fiilinden Eski Türkçe +A ekiyle türetilmiştir.