aleyh

alerji

Fransızca allergie "vücudun bir dış etkene verdiği normal dışı tepki" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince allergia sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1905 Clemens von Pirquet, Avst. hekim.) Bu sözcük Eski Yunanca állos άλλος z "başka, farklı" ve Eski Yunanca érgon έργον z "iş, çalışma" sözcüklerinin bileşiğidir.

alesta

İtalyanca allesta "hazır" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca allestire "(bir şeye) hazır etmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük İtalyanca lesto "hazır" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

alet

Arapça Awl kökünden gelen āla(t) آلة z "düzen, düzenek, araç" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça āla آل z "döndü, geri döndü, geri geldi" fiilinin faˁla(t) vezninde ismi merresidir.

alev

Türkiye Türkçesi yalabı veya alabı veya alav veya yalav "parıltı, alev" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe yal- "yanmak" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

Alevi

Arapça ˁalawī علوى z "Ali'ye mensup olan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük ˁlw kökünden gelen ˁAlī "Ali b. Ebi Talib, İslam peygamberinin damadı" sözcüğünün nisbet halidir.

aleyh
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Danişmend-Name, 1360]
Dānişmend Gāzi rahmetu'llāhi ˁaleyhi bir erlik ve bir hüner gösterdi

Köken

Arapça ˁly kökünden gelen ˁalayhi عَلَيْهِ z "onun üzerine" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁalā عَلَا z "üzere, ile, karşı, gibi" ve Arapça hu "üçüncü tekil eril şahıs iyelik eki" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için ale+ maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

aleyhi, aleyhtar

Bu maddeye gönderenler

aleyhisselam, binaenaleyh, müşarünileyh


09.09.2017
aleyhisselam

Arapça ˁalayhi's-salām عليهِ السلام z "«barış onun üzerine», selam sözü" sözcüğünden alıntıdır.

aleyküm

Arapça ˁalaykum عليكم z "üzerinize, üzerinizde" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁalā "üzeri, üstü" sözcüğünden türetilmiştir.

aleyna

Arapça ˁalaynā علينا z "bize, üzerimize" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁalā علي z "üzeri (edat)" sözcüğünden türetilmiştir.

alez

Fransızca à l'aise "1. rahat, gönlü ferah, 2. yatak çarşafının altına serilen koruyucu örtü" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca aise "hareket alanı, ferahlık, rahat" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *adiaces "çevre, etraf" sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Latince adiacere "etrafında olmak, bitişmek" fiilinden türetilmiştir.

alfa

Eski Yunanca álpha άλφα z "Yunan alfabesinin ilk harfi" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Fenike dilinde alep "1. sığır, dvar, 2. Fenike alfabesinin ilk harfi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice ˀalaph אלף z "Arami/İbrani alfabesinin ilk harfi" sözcüğü ile eş kökenlidir.