Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

Türkmen

türedi

Türkiye Türkçesi türe- fiilinden Türkiye Türkçesinde +dI ekiyle türetilmiştir.

türev

Yeni Türkçe türe- fiilinden Yeni Türkçe +Av ekiyle türetilmiştir.

Türk

Eski Türkçe türük "bir kavim adı" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe törü- "yaratmak, düzmek, düzene koymak" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Türkiyat

Arapça yazılı örneği bulunmayan *turkīyāt "Türklere ilişkin şeyler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça turkī "Türke ilişkin" sözcüğünün çoğuludur.

Türkiye

İtalyanca Turchia veya Fransızca Turquie "Türk ülkesi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Türk özel adından türetilmiştir.

Türkmen
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
Türkmān [Suriye ve Irak'ta Türkçe konuşan aşiretlere verilen ad] [Dek-TS, 1533 yılından önce]
Türkmān'a daχı Türke beŋzedüginden ötürü Türkmān dirler.

Köken

Farsça Turkmān تركمان z "Türke benzer, Türk gibi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça mān "gibi, benzer" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Farsça māndan "benzemek, gibi olmak" sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için Türk, menent maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde "Türk aşiret yapısını benimseyen fakat aslen Türk olmayan" zümreler için kullanılmıştır.


11.08.2015
türkoloji

Fransızca turcologie "Türk dili ve filolojisi disiplini" sözcüğünden alıntıdır.

türkü

Türkiye Türkçesi türkī "«Türk havası», yanık sesle söylenen uzun hava" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türk özel adından türetilmiştir.

türlü

Eski Türkçe törlüg "çeşitli" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe töz "soy, cins, asıl" sözcüğünden Eski Türkçe +lI(g) ekiyle türetilmiştir.

türrehat

Arapça trh kökünden gelen turrahāt ترّهات z "beyhude ve anlamsız sözler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça turraha(t) ترّهة z "1. sapa yol, ıssız yer, çöl, 2. boş söz" sözcüğünün çoğuludur.

tüt|mek

Eski Türkçe tüt- "duman etmek, tütmek" fiilinden evrilmiştir.