Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

Türk

türbin

Fr turbine hava veya su akımıyla dönen motor Lat turbo, turbin- girdap, hortum, topaç, makara EYun turbḗ τυρβή zgirdap << HAvr *tur-bā- HAvr *(s)twer-1 girdap, alabora

türbülans

Fr turbulence karışıklık, girdap OLat turbula [küç.] girdapçık +entia Lat turbo girdap +ul°

türe|mek

<< ETü törü- yaratılmak, üremek, düzenlenmek ETü töz orijin, asıl +U-

türedi

TTü türe- +dI

türev

YTü türe- +Av

Türk

ETü: [ Orhun Yazıtları, 735]
teŋri teg teŋride bolmış türük bilge kagan [tanrı gibi tanrıdan olmuş Türk Bilge Kagan]

<< ETü türük bir kavim adı <? ETü törü- yaratmak, düzmek, düzene koymak

Not: Karş. törü "yasa". Sözcüğün kökeni meçhul olmakla birlikte "ortak yasaya uyanlar" gibi bir anlam, etnonimlerin genel mantığına uygundur. • "Güçlü" anlamına geldiğine ilişkin temelsiz inanç, yanlış okunduğu anlaşılan bir tek Uygurca yazmaya istinaden Doerfer sf. 2:888'in savunduğu hipoteze dayanır. Claus sf. 542 bu görüşü etkili bir şekilde çürütür. • MS 1. yy'da Pomponius Mela ve 2. yy'da Yaşlı Plinius Azak Denizi kıyısında yaşayan Turcae/Tyrcae isimli kavimden söz ederler. Bunun Çin kaynaklarına göre MS 540 dolayında Kök-Türk devletini kuran Tu-kyu ile aynı kavim olması ihtimal dahilindedir.

Benzer sözcükler: jöntürk, pantürkizm, törkiş, Türkiyat, türkofil, türkofobi, türkofon


29.04.2015
Türkiyat

Ar *turkīyāt [çoğ.] Türklere ilişkin şeyler Ar turkī [nsb.] Türke ilişkin +āt

Türkiye

İt Turchia Fr Turquie Türk ülkesi öz Türk

Türkmen

Fa Turkmān تركمان zTürke benzer, Türk gibi Fa mān gibi, benzer Fa māndan benzemek, gibi olmak

türkoloji

Fr turcologie Türk dili ve filolojisi disiplini

türkü

<< TTü türkī «Türk havası», yanık sesle söylenen uzun hava öz Türk