Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

Allah

alizarin

Fr alizarine kırmızı kök boya (İlk kullanım: y. 1830 Robiquet, Fr. kimyacı.) Fr alizari kök boya hammaddesi +in° Ar al-ˁuṣāra(t) العصارة zöz suyu, usare

alize

Fr alizé tropik bölgelerde esen bir mevsim rüzgârı Fr à+ lis yumuşak, uygun (rüzgâr)

alkali

Fr/İng alkali bir kimya terimi Ar al-ḳalī القلى z [#ḳlw] kostik soda, sodyum hidroksit Ar ḳalā قلا zyaktı, kızarttı

alkış

<< ETü alkış övgü, kutsama ETü alka- övmek, kutsamak +Iş <? ETü *alık meftun, tutkun? +(g)A-

alkol

Fr alcool mayalı içkilerden damıtma yoluyla elde edilen kimyasal madde İsp alcol a.a. Ar al-kuḥl الكحل z [#kḥl] göze sürülen sürme, antimon veya kurşun sülfat Ar kaḥala كحل zkarardı

Allah

[ <1000]

Ar allāh الله z [#Alh] bir tanrı adı Aram elah, ēlāhā אֶלָהּ, אֵלַהּ z [#Alh] a.a. İbr eloah אֶלוֹהּ zTevrat tanrısının adlarından biri İbr/Aram el אֶל z [#Al] tanrı, özellikle Kenan halkının tanrısı ≈ Akad ilu bir tanrı adı

 ilah

Not: İbranicede zuhur eden -ah eklentisinin anlamı tartışılmıştır. Bir dişil eki olma ihtimali gözardı edilemez. • Karahanlı döneminden (11. yy) günümüze kalmış olan Türkçe İslami metinlerde Allah adına rastlanmaz, teŋri, bayat, iḏi sözcükleri kullanılır. Ancak 10. yy'dan itibaren Türkçe kullanıma girmiş olan çok sayıda Arapça İslami terim göz önüne alındığında bu adın yokluğu tesadüf olarak değerlendirilmelidir.

Benzer sözcükler: allahuekber, allahümme, allasen, evvelallah, resulullah


01.10.2017
allak bullak

≈ TTü alaca bulaca karışık, bulaşık

allame

Ar ˁallāma(t) علّامة z [#ˁlm faˁˁāla(t) mesl.] çok bilen, çok alim, en alim Ar ˁalama عَلَمَ zbildi

allegro

İt allegro şen, neşeli << OLat *allecrus Lat alacer, alacr- canlı, hareketli

allem kallem

§ Ar ˁallama علّم z [II f.] bildirdi, öğretti Ar kallama كلّم zkonuştu

Alman

Fr Allemand a.a. öz Alamanni 3. yy'da ortaya çıkan bir Germen aşiretleri birliği § Ger *all- tüm, her Ger *manniz insan, erkek