Alevi

aleni

Ar ˁalanī علنى z [nsb.] gizli olmayan, açık ve aşikâr olan Ar ˁalan علن z [#ˁln faˁal msd.] açık ve aşikâr olma Ar ˁalana علن zaçığa çıktı, aşikâr oldu

alerji

Fr allergie vücudun bir dış etkene verdiği normal dışı tepki YLat allergia (İlk kullanım: 1905 Clemens von Pirquet, Avst. hekim.) § EYun állos άλλος zbaşka, farklı EYun érgon έργον ziş, çalışma

alesta

İt allesta hazır İt allestire [den.] (bir şeye) hazır etmek İt ad+ lesto hazır

alet

Ar āla(t) آلة z [#Awl faˁla(t) mr.] düzen, düzenek, araç Ar āla آل zdöndü, geri döndü, geri geldi

alev

<< TTü yalabı/alabı/alav/yalav parıltı, alev ≈? ETü yal- yanmak

Alevi

[ İrşadü'l-Mülûk ve's-Selâtîn, 1387]
%uˁalevī [Ali taraftarı] [ Mercimek Ahmed, Kâbusname terc., 1432]
yeni denenmiş kişi-ile ve ˁalevī seyyīdler-ile ve dānişmendler-ile ve ḳāḍī vekilleri-ile ve müftīler-ile ve χādimler-ile (...) veresiye alışveriş itme [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
ˁalevī: Hz. Ali'ye müteallik, muhibbi hanedan davasında olanlar.

Ar ˁalawī علوى z [nsb.] Ali'ye mensup olan öz ˁAlī [#ˁlw] Ali b. Ebi Talib, İslam peygamberinin damadı

Not: 19. yy sonlarından önceki Osmanlı kayıtlarında bu deyime nadiren rastlanır; Kızılbaş veya Rafızî kullanılır.


03.10.2017
aleyh

Ar ˁalayhi عَلَيْهِ z [#ˁly] onun üzerine § Ar ˁalā عَلَا züzere, ile, karşı, gibi Ar hu üçüncü tekil eril şahıs iyelik eki

aleyhisselam

Ar ˁalayhi's-salām عليهِ السلام z«barış onun üzerine», selam sözü

aleyküm

Ar ˁalaykum عليكم züzerinize, üzerinizde Ar ˁalā üzeri, üstü

aleyna

Ar ˁalaynā علينا zbize, üzerimize Ar ˁalā علي züzeri (edat)

alez

Fr à l'aise 1. rahat, gönlü ferah, 2. yatak çarşafının altına serilen koruyucu örtü Fr aise hareket alanı, ferahlık, rahat << OLat *adiaces çevre, etraf Lat adiacere etrafında olmak, bitişmek