Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

şehrayin

şehir1

Farsça ve Orta Farsça şahr شهر z "il, memleket, kent" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça χşathra- "krallık, devlet" sözcüğünden evrilmiştir.

şehir2

Arapça şhr kökünden gelen şahīr شهير z "tanınan, tanınmış, meşhur" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şahara شهر z "belirdi, tanındı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

şehir3

Arapça şhr kökünden gelen şahr شهر z "1. belirme, 2. yeni ayın belirmesi, ayın ilk günü, 3. takvim birimi olarak ay" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şahara شهر z "belirdi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

şehit

Arapça şhd kökünden gelen şahīd شهيد z "tanık, din uğruna ölen kişi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice shd kökünden gelen sāhədā סהדא z "tanık, İsa'ya tanıklık eden, din fedaisi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice səhad סהד z "tanık olmak, tanıklık etmek" fiilinden türetilmiştir.

şehla

Arapça şhl kökünden gelen şahlāˀ شهلاء z "siyaha çalan mavi gözlü kadın" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aşhal أشهل z "siyaha yakın mavi renk" sözcüğünün faˁlā vezninde sıfat dişilidir.

şehrayin
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
şehrāyīn: Şehrin donatılmasiyle icra olunan umumi cümbüş, şenlik.

Köken

Farsça şahr شهر z "şehir, ülke" ve Farsça āyīn آيين z "donatma" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için şehir1, ayin maddelerine bakınız.


21.10.2014
şehriyar

Farsça şahryār شهر يار z "«ülkenin dostu», kral, hükümdar" sözcüğünden alıntıdır.

şehriye

Arapça yazılı örneği bulunmayan *şaˁrīya(t) شعريّة z "kıl gibi şeyler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şˁr kökünden gelen şaˁr شعر z "kıl" sözcüğünden türetilmiştir. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen saˁrā סערא z sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Akatça aynı anlama gelen şaˁrtu sözcüğü ile eş kökenlidir. )

şehvet

Arapça şhw kökünden gelen şahwa(t) شهوة z "şiddetle isteme, cinsel istek, arzu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şahā شَهَا z "şiddetle arzuladı" fiilinin faˁla(t) vezninde masdarıdır.

şehzade

Farsça şahzāda veya şāhzāda شهزاده/شاهزاده z "hükümdar oğlu, prens" sözcüğünden alıntıdır.

şek

Arapça şkk kökünden gelen şakk شكّ z "kuşku, tereddüt" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şakka شكّ z "1. çivi çaktı, mıhladı, şişledi, 2. kuşkulandı, şüphe ve tereddüde kapıldı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.