Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

çarp|mak

çarık

<< ETü çaruk kaba ayakkabı

çariçe

Rus tsar +IçA

çark

Fa çarχ چرخ ztekerlek, çark ≈ Ave çaχra- a.a. ≈ Sans çakrá चक्र za.a. << HAvr *kʷekʷlo-s tekerlek HAvr *kʷel-1 ekseni etrafında dönmek, yuvarlanmak

çarliston

İng charleston 1. 1923'te James P. Johnson'ın bir bestesiyle üne kavuşan dans, 2. ABD Tarım Bakanlığı Tarımsal Araştırma Servisince geliştirilmiş bir sivri biber cinsi öz Charleston ABD Güney Carolina eyaletinde bir kent öz Charles İngiltere kralı II Charles (1660-1685)

çarmıh

Fa çārmīχ چار ميخ z«dört çivi», haç

çarp|mak

ETü: çalpmak [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
çalpak [kir, pislik, bulaşık], çalpaşdı [çarpıştı], çalpuş [yapışkan, bulaşık] TTü: çapmak [ Germiyanlı Cemalî, Hurşid ü Ferahşâd, <1400]
gürzüŋi salıp çapdı (...) çapayım yıkayım taχtın anuŋ TTü: çarpmak [ Meninski, Thesaurus, 1680]
cin çarpmış TTü: çalpanmak [ Asım Ef., Kamus-ı Muhit terc., 1800]
Kuyudan su çekerken koğa kuyunun ağzına dokunmağla çalpanup suyu dökülmeğe denür. TTü: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
çarpık: Yanpiri, eğrilmiş. (...) çarpıntı: Helecan. (...) çarpışmak, çarpışık

<< ETü çalp-/çal-/çap- vurmak, çalmak, yağmalamak, bulaştırmak

 çap-

Not: ETü çal- ve çalp- biçimleri arasındaki yapısal ilişki muğlaktır. Erken TTü çal-, çalka-, çarp-, çap- biçimleri yaklaşık eş anlamlı olarak kullanılır. Fonetik istikrarsızlık belki onomatope yapısının sonucudur.

Benzer sözcükler: çarpan, çarpıcı, çarpık, çarpılmak, çarpıntı, çarpışmak, çarpıtmak, çarptırmak

Bu maddeye gönderenler: çarpı, çırp- (çılbır1, çırpı, şırfıntı)


03.06.2015
çarpı

TTü çarp- +I(g)

çarşaf

Fa çādar-şab چادرشب zgece örtüsü § Fa çādar, çār چادر zörtü Fa şab شب zgece

çarşamba

Fa çaharşanba چهرشنبه zhaftanın dördüncü günü § Fa çahar چهر zdört Fa şabba/şanba شنبه zCumartesi günü (İbr/Aram şabāt/şabbətā שׁבּת/שַׁבְּתָא zdinlenme günü, Cumartesi )

çarşı

Fa çārsū چار سو z1. dörtyol, 2. kent merkezinde dükkânların bulunduğu alan § Fa çār چار zdört Fa سو zyön, yol (<< OFa sōk a.a. )

çaşıt

<< ETü çaşut fitneci, casus ETü çaşur- iftira etmek +Ut